12 Eylül Darbesi'nin Avrupa Konseyi'ndeki Yankıları

12 Eylül 1980'de gerçekleşen askeri darbe, Türkiye'nin Avrupa ile olan ilişkilerinde ciddi yankılar uyandırdı. Bu darbe, Türkiye'nin 1949'dan beri üyesi olduğu Avrupa Konseyi'nde büyük bir endişe yarattı ve Avrupa'daki demokratik değerlerle ilgili tartışmaları alevlendirdi.

Darbe öncesinde, Türkiye'nin Avrupa Konseyi ile olan ilişkileri oldukça olumlu bir seyir izliyordu. Özellikle dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, 1979'da Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi'nde (AKPM) yaptığı konuşmada, Türkiye'nin demokrasiye olan bağlılığını vurgulamış ve demokrasinin Türkiye'de kalıcı bir değer olduğunu belirtmişti. Ancak, Ecevit'in bu iyimser söylemleri kısa süre içinde gerçekleşen askeri müdahale ile tersine döndü.

Darbe sonrası Avrupa Konseyi'nin tepkisi hızlı oldu. AKPM Başkanı Henri de Koster, darbe günü yayımladığı bildiride, Türkiye'de demokratik rejime bir an önce dönülmesi gerektiğini ifade etti. Bu gelişmelerin ardından, AKPM'de "Türkiye'deki Durum" başlıklı bir oturum düzenlenmesine karar verildi. Bu oturumda, Avusturyalı Hıristiyan Demokrat parlamenter Ludwig Steiner, Türkiye'deki durumu değerlendiren bir rapor hazırlamakla görevlendirildi.

Darbe sonrası, Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ndeki temsilcileri de zor bir süreçle karşı karşıya kaldı. Türk parlamenterlerin, darbe nedeniyle Avrupa Konseyi'nden dışlanmamak için çaba göstermeleri gerekiyordu. Ancak, darbenin savunulması mümkün olmadığından, bu temsilciler daha çok "anlayış" talep ederek Türkiye'nin konseydeki yerini korumaya çalıştılar.

Bu süreçte, Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ndeki konumu ciddi şekilde sorgulandı ve ülke, Bolivya ve El Salvador gibi cunta rejimleriyle kıyaslanmaya başlandı. AKPM'de darbe karşıtı, darbe yanlısı ve tarafsız olmak üzere üç farklı görüş ortaya çıktı. Bu bölünme, Türkiye'nin Avrupa Konseyi'ndeki geleceği hakkında belirsizlikler doğurdu.

Sonuç olarak, 12 Eylül Darbesi, Türkiye'nin Avrupa ile olan ilişkilerini derinden etkiledi ve bu etkiler uzun yıllar boyunca hissedildi. Darbe, Türkiye'nin demokratik süreçlerini ve uluslararası ilişkilerini ciddi şekilde zedeledi.

Kaynak: NTV Gündem · https://www.ntv.com.tr/turkiye/12-eylul-darbesi-avrupada-nasil-yanki-buldu-1741469 · Kaynaklarımız

Foto: NTV Gündem · Kaynaklarımız