Erken yaşamı ve eğitimi
Aziz Sancar, 8 Eylül 1946 tarihinde Mardin'in Savur ilçesinde, orta gelirli bir çiftçi ailesinin sekiz çocuğundan yedincisi olarak dünyaya gelmiştir. İlk ve orta eğitimini Mardin'de tamamlayan Sancar, lise yıllarında futbolla ilgilenmiş, ancak son sınıfta futbolcu olma hayalini bir kenara bırakarak yüksek öğrenim için İstanbul'a gitmeye karar vermiştir. 1963 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'ne girmiş ve burada 1969 yılında birincilikle mezun olmuştur.
Kariyeri
Mezuniyetinin ardından iki yıl boyunca Savur'da sağlık ocağında hekimlik yapmıştır. Daha sonra, bir NATO-TÜBİTAK bursu ile önce Johns Hopkins Üniversitesi'nde araştırmalara katılmış, burada 1,5 yıl geçirmiştir. Uyum sorunları nedeniyle Türkiye'ye dönen Sancar, Dallas Teksas Üniversitesi'ne geçiş yaparak moleküler biyoloji programına katılmıştır. Burada, danışmanı Claud Stanley Rupert ile birlikte "fotoliyaz" adlı bir geni klonlamış ve genetik mühendisliği ile bakterilerde bu geni yüksek oranlarda çoğaltmayı başarmıştır. Bu buluş, Sancar’ın yüksek lisans ve doktora derecelerini almasına zemin hazırlamıştır.
Sancar, 1977-1982 yılları arasında Yale Üniversitesi'nde çalışmış ve bu dönemde nükleotit kesim onarımı üzerine araştırmalar yapmıştır. 1997 yılından itibaren Kuzey Carolina Üniversitesi'nde biyokimya ve biyofizik alanında çalışmalarını sürdürmüştür. DNA onarımı, hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat üzerine yaptığı araştırmalarla tanınmıştır. Toplamda 415 bilimsel makale ve 33 kitap yayımlamıştır.
Nobel Kimya Ödülü alması
Aziz Sancar, 2015 yılında DNA onarımına dair yaptığı çalışmalar nedeniyle Amerikalı Paul Modrich ve İsveçli Tomas Lindahl ile birlikte Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülmüştür. Bu ödül, nükleotit kesim onarımı alanındaki buluşları ve DNA onarım mekanizmaları üzerine yaptığı araştırmalar nedeniyle verilmiştir. Ödül töreni, 10 Aralık'ta İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından düzenlenmiş ve Sancar, ödülünü Anıtkabir'e teslim etmiştir. Bu davranışı, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti'ne olan bağlılığını vurgulamaktadır.
Dönüm noktaları ve önemli katkıları
Sancar, kariyeri boyunca birçok önemli başarıya imza atmıştır. 2001 yılında Amerikan Kimya Cemiyeti tarafından Kuzey Carolina Seçkin Kimyager Ödülü'nü kazanmış, 2005 yılında ise ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilen ilk Amerikalı Türk olmuştur. Ayrıca, eşiyle birlikte Aziz & Gwen Sancar Vakfı'nı kurarak Türk öğrencilerine destek olmayı amaçlamıştır. Kuzey Carolina eyaletinde "Carolina Türk Evi" isimli bir öğrenci misafirhanesi açmıştır.
Kişiliği ve çalışma stili
Aziz Sancar, çalışma disipliniyle dikkat çeken bir bilim insanıdır. Verdiği bir röportajda, 40 yaşına kadar günde 18 saat çalıştığını, daha sonra bu süreyi günde 12 saate düşürdüğünü belirtmiştir. Bilimsel çalışmalarının yanı sıra, Türk-Amerikan ilişkilerini geliştirmek için çaba sarf etmektedir. Sancar, dini inançları hakkında da açık bir şekilde Müslüman olduğunu ifade etmiştir.
Son yılları ve etkisi
Sancar, 2016 yılında Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı tarafından İstanbul'da açılan Aziz Sancar Anadolu Lisesi'ne isminin verilmesi gibi onurlandırmalarla karşılaşmıştır. Ayrıca, 2019 yılında İstanbul Şehir Üniversitesi'nin Mütevelli Heyeti üyeliğinden istifa etmiştir. Sancar’ın çalışmaları, bilim dünyasında önemli bir etki yaratmış ve genç bilim insanlarına ilham kaynağı olmuştur.
Mirası
Aziz Sancar, bilimsel katkıları ve Nobel Ödülü ile Türk bilim dünyasında önemli bir figür haline gelmiştir. Özellikle DNA onarımı üzerine yaptığı araştırmalar, kanser tedavisi ve genetik mühendislik alanında önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Sancar, hem Türkiye'de hem de uluslararası alanda bilime olan katkılarıyla tanınmaya devam etmektedir.
Not: Bu biyografi, kamuya açık ansiklopedik kaynaklara (Wikipedia) dayanılarak hazırlanmıştır. Tarih ve ayrıntılarda güncel/kesin bilgi için belirtilen kaynağa başvurabilirsiniz.
Yorumlar (0)
İlk yorumu sen yaz.